Đẩy mạnh xây dựng thương hiệu làng nghề Mộc Phúc Trạch

12:10 04/10/2019
Nghề Mộc ở làng Phúc Trạch  đã có từ lâu đời và hiện đang được thị trường trong và ngoài nước ưa chuộng. Tuy nhiên trước sự cạnh tranh của các thương hiệu cùng lĩnh vực như hiện nay, việc xây dựng làng nghề Mộc Phúc Trạch thành một thương hiệu mang tính chuyên nghiệp, đồng bộ là việc làm rất cần thiết. 
Nghề Mộc ở làng Phúc Trạch đã có từ thời Lê

Làng Phúc Trạch thuộc xã Thống Nhất  (huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội) nổi tiếng với nghề Mộc Mỹ nghệ. Theo các cụ cao niên trong làng, nghề Mộc Mỹ nghệ Phúc Trạch gắn liền với ngôi  đình cổ của làng (thời Lê năm 1572 ). Thửa khởi thủy, những người thợ mộc làng Phúc Trạch chỉ  sản xuất các mặt hàng phục vụ nhu cầu của  gia đình và tu bổ, xây dựng một số công trình của địa phương. Trải qua hàng trăm năm, hiện vẫn còn nhiều sản phẩm bằng gỗ do bàn tay những người thợ làng nghề thực hiện được lưu giữ như hạ cốn, bầy hiên, những bức cuốn được chạm trổ hình rồng, vân mây, hoa lá. Hiện tại ở 2 cột trốn còn có lỗ mộng, đây là dấu tích kiến trúc thời Lê còn in đậm nét. Bên cạnh đó còn có long ngai, bài vị, sập gỗ, chân đèn... được các thợ thủ công của làng chạm trổ tinh xảo. 


Đến những năm cuối thập kỷ 90 làng nghề có khoảng 100 thợ thủ công di cư vào miền Nam tìm cơ hội lập nghiệp và phát triển nghề. Ngoài ra, hầu hết những xưởng mộc lớn ở Vạn Điểm đều do người Phúc Trạch lập nên. Tiếp nối truyền thống của cha ông, những người con của làng nghề đã duy trì và phát triển nghề tới ngày nay. Sản phẩm của làng nghề đa dạng cả về mẫu mã và chủng loại, với những sản phẩm nổi tiếng như áng thờ, sập gụ, tủ chè... Mỗi năm làng nghề sản xuất hàng chục ngàn sản phẩm. Ngoài bán trong nước, hiện nay, sản phẩm còn được xuất khẩu đi một số nước như Trung Quốc, Đài Loan, Nhật Bản... đem lại nguồn thu nhập cao cho địa phương. Toàn thôn hiện có 70 xưởng sản xuất với quy mô lớn, mỗi xưởng thu hút hàng chục lao động.

Cần thiết đẩy mạnh xây dựng thương hiệu làng nghề Mộc Phúc Trạch

Xây dựng và phát triển thương hiệu của làng nghề trong bối cảnh tự do hóa thương mại, hội nhập toàn cầu trở thành yếu tố cạnh tranh cơ bản để làng nghề tồn tại và phát triển một cách bền vững. Việc không có thương hiệu đã làm giảm một cách đáng kể sức tiêu thụ, cạnh tranh cũng như giá trị kinh tế của các sản phẩm đồ gỗ Phúc Trạch.

Có nhiều lý do dẫn đến việc làng nghề không mặn mà với việc làm thương hiệu, song lý do chính đó là lối mòn sản xuất thủ công, kinh doanh theo lối riêng rẽ thiếu sự gắn kết, mạnh ai nấy làm, không có một cá nhân hay tổ chức đại diện đứng ra làm đầu mối thu mua sản phẩm, giao thương với bên ngoài và đại diện pháp lý cho làng. Cùng với đó là sự thiếu hiểu biết về ý nghĩa, giá trị của thương hiệu và tâm lý “dựa dẫm truyền thống” với quan niệm rằng sản phẩm đã có “truyền thống” lâu đời thì ắt sẽ được mọi người ghi nhận nên chưa quan tâm đến việc đăng ký thương hiệu, đăng ký thương hiệu là…thừa! Chính vì vậy, việc làng nghề Mộc Phúc Trạch là một tín hiệu đáng mừng. 

Tuy nhiên đểnghề mộc Phúc Trạch với lịch sử  mấy trăm năm với biết bao tự hào cùng những sản phẩm đồ gỗ độc đáo, tinh xảo tiếp tục phát triển một cách bền vững và đem lại giá trị kinh tế cao, việc xây dựng thương hiệu làng nghề là vấn đề cấp bách.


Thiết nghĩ, muốn xây dựng và phát triển bền vững, Thái Yên cần phải đổi mới để phát triển.  Đổi mới trong suy nghĩ, đột phá trong sản xuất kinh doanh!. Xây dựng thương hiệu trước tiên là sự đầu tư để mang lại những sản phẩm có chất lượng, thể hiện uy tín làng nghề. Muốn làm được như vậy, cần xóa bỏ lối mòn sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, đầu tư mở rộng quy mô, nâng cao trình độ tay nghề, chuyển đổi công nghệ và phương thức sản xuất, liên kết trong sản xuất kinh doanh.

Xây dựng thương hiệu không chỉ là đặt tên cho hàng hóa, dịch vụ, rồi đăng ký bảo hộ mà là cả một quá trình gian nan, một quá trình tự khẳng định mình với sự đầu tư hợp lý. Xây dựng đã khó, phát triển thương hiệu càng khó hơn, đòi hỏi sự tỉ mỉ, tâm huyết cả về chiến lược xây dựng, đầu tư tài chính và nguồn lực. Nhãn hiệu/thương hiệu là tài sản chung không của riêng ai, việc xác lập, xây dựng và phát triển thương hiệu làng nghề Mộc Phúc Trạch cũng vậy. Đây là trách nhiệm chung của các cấp, các ngành, chính quyền địa phương, các doanh nghiệp và hộ dân. Nếu chính quyền có trách nhiệm lớn trong việc xác lập quyền bảo hộ nhãn hiệu thì để quản lý – khai thác cũng như phát triển nhãn hiệu một cách hiệu quả thì nguồn lực doanh nghiệp là nhân tố then chốt. Cần sự đồng sức đồng lòng của các doanh nghiệp, hộ sản xuất, trong đó, cần những đầu tàu đủ tâm huyết, đủ năng lực, đủ uy tín đứng ra chèo lại nhãn hiệu mộc Phúc Trạch vươn mình ra “biển lớn”.

Xin nhấn mạnh rằng trách nhiệm chung và lợi ích chung. Đã đến lúc, chính quyền, doanh nghiệp và người dân cần ngồi lại với nhau, cùng thống nhất, đồng lòng tìm phương án, giải pháp hiệu quả nhất nhằm xây dựng và phát triển nhãn hiệu làng nghề Mộc Phúc Trạch. Tất nhiên, tất cả phải cùng vì một mục tiêu chung, vì thương hiệu chung, lợi ích chung và niềm tự hào chung. Tránh tình trạng, việc xác lập để lấy thành tích, xác lập cho có nhãn hiệu hoặc chia sẽ lợi ích mang tính cục bộ địa phương. Một nhãn hiệu chỉ thực sự có giá trị khi được phát triển đúng đắn, quản lý và khai thác hiệu quả bằng không cũng chỉ là  là một văn bằng, giấy chứng nhận mà thôi.